Historia kart płatniczych w Polsce

Historia kart płatniczych w Polsce

Karty płatnicze – jak to się zaczęło?

Sama idea kar­ty płat­niczej pojaw­iła się już pon­ad 100 lat temu, a pier­wsze kar­ty, które funkcjonowały w sposób zbliżony do tego, w jaki dzisi­aj z nich korzys­tamy pojaw­iły się w Stanach Zjed­noc­zonych około 1900 roku. Wów­czas dzię­ki wyko­rzys­ta­niu kar­ty płat­niczej dokony­wało się potwierdze­nie uprawnienia do odbioru zamówionego wcześniej towaru i zapisanie go w poczet kredy­tu danego klien­ta.
Do powszech­nego użytku kar­ty płat­nicze weszły już pon­ad 50 lat temu. Oczy­wiś­cie w ówczes­nej Pol­skiej Repub­lice Ludowej właś­ci­wie tylko obcokra­jow­cy dokonu­ją­cy zakupów w nielicznych, wybranych punk­tach sprzedaży mogli się nimi posługi­wać.

Karty płatnicze w Polsce

Akcep­tac­ja płat­noś­ci real­i­zowanych przy uży­ciu kart płat­niczych rozwi­jała się w Polsce od lat 60. XX wieku. Do początku lat 90. akcep­towane były głównie kar­ty wydawane przez zagraniczne ban­ki, który­mi pła­cili turyś­ci z Zachodu. Pol­skie ban­ki nie wydawały kart. Sieć akcep­tacji była bard­zo ubo­ga – składały się na nią głównie miejs­ca odwiedzane przez zagranicznych goś­ci np. ekskluzy­wne restau­rac­je i hotele, a także takie sklepy jak Bal­tona, czy Pewex. W tam­tym okre­sie, jedynym agen­tem obsłu­gi kart płat­niczych w kra­ju było Pol­skie Biuro Podróży ORBIS real­izu­jące pełny zakres zadań związanych z auto­ryza­cją i rozliczaniem transakcji.

Przełom

Rok 1990 był przeło­mowy dla pol­skiego rynku kar­towego. Zmi­any ustro­jowe oraz reformy 1989 roku otworzyły nowe możli­woś­ci przed sek­torem finan­sowym, w tym w szczegól­noś­ci bankowoś­cią i „raczku­ją­cym” w Polsce rynkiem kart płat­niczych. Rozwiąza­nia wypra­cow­ane przez lata na rynkach zachod­nich, a także doświad­czenia zagranicznych orga­ni­za­cji oraz między­nar­o­dowe trendy w tym obszarze, zaczęły docier­ać do Pol­s­ki tworząc fun­da­men­ty do budowy pol­skiego rynku kart płat­niczych.

To właśnie w 1990r. z jed­nej strony VISA – między­nar­o­dowa orga­ni­za­c­ja płat­nicza, rozpoczęła na rynku pol­skim ekspan­sję pod­pisu­jąc z pol­ski­mi banka­mi pier­wsze umowy na wydawnict­wo kart pod swo­ją marką, z drugiej nato­mi­ast strony, ze struk­tur Pol­skiego Biu­ra Podróży ORBIS, we współpra­cy z Bankiem Inic­jatyw Gospo­dar­czych BIG S.A., rozpoczę­to budowę nieza­leżnego cen­trum akcep­ta­cyjno-rozliczeniowego – spół­ki POLCARD (rozpoczęła dzi­ałal­ność w sty­czniu 1991r.).
Pio­niera­mi na rynku wydawnict­wa kart w Polsce były odpowied­nio: w seg­men­cie klien­ta biz­ne­sowego – Bank Inic­jatyw Gospo­dar­czych S.A., który już w 1991r. wydał pier­wszą między­nar­o­dową kartę płat­nicza VISA Busi­ness, w seg­men­cie klien­ta detal­icznego – Bank Pekao S.A., który w 1993r. jako pier­wszy wprowadz­ił do swo­jej ofer­ty kartę VISA Clas­sic. W roku 1992r. POLCARD uru­chomił pier­wszy w Polsce ter­mi­nal POS, a rok później wydał pier­wszą kra­jową kartę płat­niczą – kartę POLCARD.
Początkowo kar­ty płat­nicze miały niewiel­ki udzi­ał w rynku usług finan­sowych, co wynikało m.in. z ubo­giej ofer­ty pro­duk­tów i usług kar­towych pol­s­kich banków, nierozwiniętej infra­struk­tu­ry tech­nicznej przez­nac­zonej do real­iza­cji transakcji bez­gotówkowych (nieliczne ter­mi­nale POS, nieliczne banko­maty), niska dojrza­łość tech­no­log­icz­na bankowoś­ci (dopiero pod koniec lat 90. XX wieku uru­chomiono w Polsce usłu­gi bankowoś­ci inter­ne­towej), a także niskiej świado­moś­ci o pieniądzu elek­tron­icznym wśród klien­tów.

Pierwszy milion

Sukcesy­wnie kole­jne ban­ki angażowały się w rozwój rynku kar­towego, nato­mi­ast tech­nolo­gia dojrze­wała, umożli­wia­jąc wprowadzanie nowych pro­duk­tów i usług. Już w 1996r. wydano mil­ionową kartę płat­niczą na pol­skim rynku, nato­mi­ast w roku 2000, pol­s­ki rynek kart płat­niczych obsługi­wał już pon­ad 10 mil­ionów sztuk „plas­tików”.
Kluc­zowe dla dal­szego roz­wo­ju rynku płat­noś­ci bez­gotówkowych, w tym dla rynku kar­towego, było uru­chomie­nie sys­temów bankowoś­ci inter­ne­towej, które wprowadz­iły bankowość w kra­ju na zupełnie nowe tory. To właśnie boom tech­no­log­iczny początku XXI wieku spowodował, że praw­ie wszys­tkie pol­skie ban­ki wydawały kar­ty swoim klien­tom, a pieniądz elek­tron­iczny zaczął odgry­wać kluc­zową rolę w pol­skiej gospo­darce.
W 2002r. wyemi­towano w Polsce pon­ad 16 mln kart, nato­mi­ast wartość transakcji zre­al­i­zowanych za pomocą „plas­tików” przekracza­ła już 100mln zło­tych.
Przemi­any rynku kart płat­niczych oraz rozwój tech­nologii płat­noś­ci elek­tron­icznych w Polsce i na świecie poz­woliły zbu­dować w Polsce kom­pe­tenc­je i doświad­cze­nie w obszarze płat­noś­ci bez­gotówkowych. A obszar ten rósł w bard­zo dynam­icznym tem­pie, rozwi­jała się sieć punk­tów hand­lowo-usłu­gowych wyposażonych w elek­tron­iczne ter­mi­nale POS, znaczą­co zwięk­szyła się licz­ba banko­matów zapew­ni­a­jąc dostęp do gotów­ki 24h na dobę. Branża ewolu­owała w zakre­sie tech­nologii. W pier­wszej dekadzie XXI wieku, olbrzymie znacze­nie dla rynku kart płat­niczych miał rozwój Inter­ne­tu, a w szczegól­noś­ci usług bankowoś­ci inter­ne­towej.

Dynam­iczny rozwój tech­nologii spraw­ia, że pojaw­ia­ją się coraz to nowe rodza­je kart płat­niczych, obec­nie na rynku może­my spotkać: kar­ty z pask­iem mag­ne­ty­cznym, kar­ty chipowe (czyli z ukła­dem elek­tron­icznym), kar­ty zbliże­niowe (bezstykowe), kar­ty wirtu­alne.

Payarto
Jesteśmy wyspecjalizowanym biznesowo-technologicznym doradcą w branży płatności elektronicznych. Dostarczamy najwyższej jakości rozwiązania i usługi dla wszystkich uczestników ekosystemu płatności.